Dizgi ve mizanpaj rehberi

Mizanpaj, sayfanın düzenlenmesidir: metin bloklarının, soruların, görsellerin ve başlıkların sayfa üzerinde nereye, hangi sırayla ve hangi boşluklarla yerleştiği. Adı Fransızca "mise en page" (sayfaya yerleştirme) ifadesinden gelir. Dizgi metnin kendisiyle (punto, satır aralığı, heceleme, satır kırma) ilgilenirken mizanpaj sayfanın bütünüyle ilgilenir.

Dizgi, harfleri ve satırları kurar: yazı tipi, punto, satır aralığı, hece bölme, iki yana yaslama. Mizanpaj, kurulan bu metni sayfaya oturtur: sütun sayısı, blokların sırası, görsellerin yeri, sayfa sonlarının nereye düştüğü. Bir kitap iyi dizilip kötü mizanpajlanabilir; satırlar kusursuz olsa da soru sayfa sonunda ikiye bölünmüşse mizanpaj hatalıdır. Bu yüzden iki iş pratikte birlikte anılır.

Önce kitap ölçüsü ve kenar boşlukları belirlenir; kalan alan sütunlara ayrılır. Ardından içerik blokları (soru kökü, öncüller, şıklar, görsel, çözüm) bölünmez birer parça olarak sıraya dizilir ve sığdıkları sütuna yerleştirilir. Sütun dolduğunda bir sonrakine, sayfa dolduğunda yeni sayfaya geçilir. Sonda sayfa dengesi gözden geçirilir: boşluklar dağıtılır, yalnız kalan başlık ve tek satırlar düzeltilir, bölüm başlangıçları ve baskı formaları hizalanır.

Soru ve şıkları sütun ya da sayfa sonunda bölünmemiş olmalı; görsel ait olduğu soruyla aynı sütunda durmalı; başlık sayfanın en altında yalnız kalmamalı; paragrafın ilk ya da son satırı tek başına öbür sayfaya düşmemeli; sütunlardaki doluluk birbirine yakın olmalı; içindekiler gerçek sayfa numaralarıyla eşleşmeli; baskıda sayfa sayısı forma katına tamamlanmış olmalı.

Yapılabilir; şartı, yazılımın sayfaya yerleştirdiği şeyin ne olduğunu bilmesidir. dizgai kaynaktaki soruyu, şıkkı, öncülü, görseli ve çözümü ayrı ayrı tanır; bu yüzden "bu blok bölünemez", "bu görsel bu soruya ait" gibi kuralları uygulayabilir. Yapıyı tanımayan bir program metni yalnızca akıtır ve bu kararları veremez.